Xuân Giang Hoa Nguyệt Dạ

Nguyên tác: Trương-Nhược-Hư 

春江花月夜

春江潮水连海平,海上明月共潮生。
滟滟随波千万里,何处春江无月明。
江流宛转绕芳甸,月照花林皆似霰。
空里流霜不觉飞,汀上白沙看不见。
江天一色无纤尘,皎皎空中孤月轮。
江畔何人初见月,江月何年初照人。
人生代代无穷已,江月年年只相似。
不知江月待何人,但见长江送流水。
白云一片去悠悠,青枫浦上不胜愁。
谁家今夜扁舟子,何处相思明月楼。
可怜楼上月裴回,应照离人妆镜台。
玉户帘中卷不去,捣衣砧上拂还来。
此时相望不相闻,愿逐月华流照君。
鸿雁长飞光不度,鱼龙潜跃水成文。
昨夜闲潭梦落花,可怜春半不还家。
江水流春去欲尽,江潭落月复西斜。
斜月沉沉藏海雾,碣石潇湘无限路。
不知乘月几人归,落月摇情满江树。

张若虚

Xuân giang hoa nguyệt dạ

Xuân giang triều thủy liên hải bình,
Hải thượng minh nguyệt cộng triều sinh.
Diễm diễm tùy ba thiên vạn lý,
Hà xứ xuân giang vô nguyệt minh.
Giang lưu uyển chuyển nhiễu phương điện,
Nguyệt chiếu hoa lâm giai như tiển.
Không lý lưu sương bất giác phi,
Đính thượng bạch sa khan bất kiến.
Giang thiên nhất sắc vô tiêm trần,
Hạo hạo không trung cô nguyệt luân.
Giang bạn hà nhân sơ kiến nguyệt?
Giang nguyệt hà niên sơ chiếu nhân?
Nhân sinh đại đại vô cùng dĩ,
Giang nguyệt niên niên vọng tương tự.
Bất tri giang nguyệt chiếu hà nhân,
Đãn kiến trường giang tống lưu thủy.
Bạch vân nhất phiến khứ du du,
Thanh phong giang thượng bất thăng sầu.
Thùy gia kim dạ biên chu tử,
Hà xứ tương tư minh nguyệt lâu?
Khả liên lâu thượng nguyệt bồi hồi,
Ưng chiếu ly nhân trang kính đài.
Ngọc hộ liêm trung quyển bất khứ,
Đảo y châm thượng phất hoàn lai.
Thử thời tương vọng bất tương văn,
Nguyệt trục nguyệt hoa lưu chiếu quân.
Hồng nhạn trường phi quang bất độ,
Ngư long tiềm dược thủy thành văn.
Tạc dạ nhàn đàm mộng lạc hoa,
Khả liên xuân bán bất hoàn gia.
Giang thủy lưu xuân khứ dục tận,
Giang đàm lạc nguyệt phục tây tà.
Tà nguyệt trầm trầm tàng hải vụ,
Kiệt Thạch, Tiêu Tương vô hạn lộ.
Bất tri thừa nguyệt kỷ nhân qui,
Lạc nguyệt dao tình mãn giang thụ.

Trương-Nhược-Hư

Dịch:

Sông Xuân và hoa trong đêm trăng

Sông xuân, biển, nước triều bằng,
Mênh mông mặt nước, trăng vằng vặc soi.
Dập dờn sóng vỗ dặm khơi,
Sông xuân đâu chẳng sáng ngời ánh trăng.
Sông quanh hoa ngát bãi bằng,
Rừng hoa như tuyết ánh trăng êm đềm.
Trên không mù bỗng dâng lên,
Bên bờ cát trắng chẳng nhìn được xa.
Lưng trời lồng lộng gương nga,
Sông, trời một sắc không pha bụi trần.
Trăng, ai mới thấy một lần?
Năm nào người mới một lần trăng soi?
Đời đời cuộc sống nổi trôi,
Năm năm trăng ấy vẫn thời chẳng thay.
Nào hay trăng chiếu ai đây,
Chỉ hay nước vẫn tuôn đầy dòng sông.
Một vầng mây trắng bềnh bồng,
Hàng phong trên bến càng trông thêm sầu.
Thuyền ai lờ lững đêm thâu,
Nơi nào có nhớ đến lầu trăng soi?
Cảm thương, trăng cũng bồi hồi,
Đài gương, chiếu sáng cho người chia ly.
Cuốn rèm trăng chẳng chịu đi,
Lau chầy đập áo, trăng thì trở lui.
Nhớ nhau nghe chẳng được lời,
Nguyện theo trăng để tới nơi soi chàng.
Nhạn đi bỏ ánh trăng vàng,
Cá rồng lặn, nhảy, gợn làn sóng hoa.
Nằm mơ hoa rụng đêm qua,
Tuổi xuân quá nửa, sót sa chưa về.
Nước sông cuốn mãi xuân đi,
Trên sông, trăng ngả dần về hướng tây.
Trăng chìm biển cả mù mây,
Tiêu-Tương, Kiệt-Thạch, đường đầy thẳm xa.
Mấy ai, trăng, cỡi về nhà,
Trăng tàn xao xuyến sông và cỏ cây…

Anh-Nguyên

This post has already been read 2053 times!

Responses

Leave a Reply

  1. Nguyên tác: Trương Nhược Hư
    Hue Thu May 29, 2010
    Xuân giang hoa nguyệt dạ

    Nguyên tác: Trương Nhược Hư  

    Xuân giang triều thủy liên hải bình,
    Hải thượng minh nguyệt cộng triều sinh.
    Diễm diễm tùy ba thiên vạn lý,
    Hà xứ xuân giang vô nguyệt minh.

    Giang lưu uyển chuyển nhiễu phương điện,
    Nguyệt chiếu hoa lâm giai như tiển.
    Không lý lưu sương bất giác phi,
    Đính thượng bạch sa khan bất kiến.

    Giang thiên nhất sắc vô tiêm trần,
    Hạo hạo không trung cô nguyệt luân.
    Giang bạn hà nhân sơ kiến nguyệt ?
    Giang nguyệt hà niên sơ chiếu nhân?

    Nhân sinh đại đại vô cùng dĩ,
    Giang nguyệt niên niên vọng tương tự.
    Bất tri giang nguyệt chiếu hà nhân,
    Đãn kiến trường giang tống lưu thủy.

    Bạch vân nhất phiến khứ du du,
    Thanh phong giang thượng bất thăng sầu.
    Thùy gia kim dạ biên chu tử,
    Hà xứ tương tư minh nguyệt lâu?

    Khả liên lâu thượng nguyệt bồi hồi,
    Ưng chiếu ly nhân trang kính đài.
    Ngọc hộ liêm trung quyển bất khứ,
    Đảo y châm thượng phất hoàn lai.

    Thử thời tương vọng bất tương văn,
    Nguyệt trục nguyệt hoa lưu chiếu quân.
    Hồng nhạn trường phi quang bất độ,
    Ngư long tiềm dược thủy thành văn.

    Tạc dạ nhàn đàm mộng lạc hoa,
    Khả liên xuân bán bất hoàn gia.
    Giang thủy lưu xuân khứ dục tận,
    Giang đàm lạc nguyệt phục tây tà.

    Tà nguyệt trầm trầm tàng hải vụ,
    Kiệt Thạch, Tiêu Tương vô hạn lộ.
    Bất tri thừa nguyệt kỷ nhân qui,
    Lạc nguyệt dao tình mãn giang thụ.

    –Dịch Nghĩa–

    Thủy triều lên, mặt sông xuân ngang mặt bể,
    Trên bể, trăng sáng cùng lên với thủy triều.
    Lấp loáng theo sóng trôi muôn ngàn dặm,
    Có nơi nào trên sông xuân là không sáng trăng?

    Dòng sông lượn vòng khu cồn hương thơm,
    Trăng chiếu rừng hoa ngời như hạt tuyết.
    Trên sông sương trôi tưởng như không bay
    Bãi sông cát trắng, nhìn chẳng nhận ra

    Sông và trời, một màu không mảy bụi,
    Ngời sáng trong không, vầng trăng trơ trọi
    Người bên sông,ai kẻ đầu tiên thấy trăng?
    Trăng trên sông, năm nào đầu tiên rọi xuống người?

    Người sinh đời đời không bao giờ ngừng
    Trăng trên sông năm năm ngắm vẵn y nguyên
    Chẳng biết trăng trên sông chiếu sáng những ai
    Chỉ thấy sông dài đưa dòng nước chảy

    Mây trắng một dải, vẩn vơ bay
    Cây phong biếc xanh trên bờ buồn khôn xiết
    Người nhà ai đêm nay dong con thuyền nhỏ
    Người nơi nao trên lầu trăng sáng đương tương tư?

    Đáng thương cho trên lầu vầng trăng bồi hồi
    Phải chiếu sáng đài gương người biệt ly
    Rèm nhà ngọc cuốn lên rồi, trăng vẫn không đi
    Phiến đá đập áo lau đi rồi, trăng vẫn cứ lại

    Giờ đây cùng ngắm trăng mà không cùng nghe tiếng nhau
    Nguyện theo ánh đẹp vầng trăng trôi tới chiếu sáng bên người
    Chim hồng nhạn bay dài không thể mang trăng đi
    Cá rồng lặn nhảy, chỉ khiến làn nước gợn sóng

    Đêm qua thanh vắng, mơ thấy hoa rơi,
    Đáng thương cho người đã nửa mùa xuân chưa về nhà
    Nước sông trôi xuôi, xuân đi sắp hết
    Trăng lặn trên bãi sông, trăng xế về tây

    Trăng xế chìm dần lẩn trong sương mù mặt bể
    Núi Kiệt Thạch, sông Tiêu Tương đường thẳm không cùng
    Chẳng biết nhân ánh trăng đã mấy người về
    Trăng lặn, rung rinh mối tình, những cây đầy sông

    –Bản dịch của Khương Hữu Dụng–

    Đêm hoa trăng trên sông xuân

    Sông xuân triều dậy mặt biển bằng,
    Trên biển trăng cùng triều nước dâng.
    Dờn dợn vời theo muôn dặm sóng,
    Sông xuân đâu chẳng sáng ngời trăng.

    Quanh co sông lượn cồn hương chảy,
    Trăng chiếu vườn hoa như tuyết rải.
    Tầng không sương tỏa tưởng không bay,
    Cát trắng bên doi nhìn chẳng thấy.

    Trong suốt trời sông suốt một màu,
    Trên sông vằng vặc một trăng cao.
    Ai người đầu đã trông trăng ấy?
    Trăng ấy soi người tự thuở nao?

    Người cứ đời đời sinh nở mãi,
    Trăng đã năm năm sông nước giãi.
    Soi ai nào biết được lòng trăng,
    Chỉ thấy sông dài đưa nước chảy,

    Mây bạc lưng chừng trôi đến đâu,
    Cành phong xanh bến biết bao sầu.
    Đêm nay ai mảng buông thuyền đó,
    Ai ở lầu trăng nhớ chốn nào?

    Trăng lầu quanh quẩn đáng thương ôi!
    Soi mãi đài gương kẻ lẻ đôi.
    Cửa ngọc cuốn rèm xua vẫn ở;
    Hòn châm đập áo xóa liền soi.

    Chừ đây cùng ngóng, bẵng tăm hơi;
    Mong quyến theo trăng đến rọi người.
    Bay mỏi, nhạn khôn mang ánh được,
    Vẫy ngầm, cá chỉ vẫy tăm thôi.

    Đêm qua thanh vắng mộng hoa rơi,
    Nhà chửa về, xuân quá nửa rồi!
    Nước cuốn xuân đi trôi sắp hết,
    Vòm sông trăng lại xế sang đoài.

    Trăng khuất mù khơi chìm chậm chậm,
    Dòng Tương non Kiệt ngàn muôn dặm.
    Nương trăng mấy kẻ nhớ về theo,
    Trăng lặn xao tình cây nước gợn.

    –Bản dịch của Tản Đà–

    Đêm trăng hoa trên sông xuân

    Sông xuân sáng nước liền ngang bể,
    Vầng trăng trong mặt bể lên cao.
    Ánh trăng theo sóng đẹp sao!
    Sông xuân muôn dặm chỗ nào không trăng?
    Dòng sông chảy quanh rừng hoa ngát,
    Trăng soi hoa như tán trập trùng.
    Sương bay chẳng biết trong không
    Trên soi cát trắng nhìn không thấy gì.
    Trời in nước một ly không bụi.
    Mảnh trăng trong ròi rọi giữa trời.
    Thấy trăng thoạt mới là ai?
    Trăng sông thoạt mới soi người năm nao?
    Người sinh mãi, kiếp nào cho biết,
    Nhìn trăng sông năm hệt không sai.
    Trăng sông chẳng biết soi ai,
    Dưới trăng chỉ thấy sông dài nước trôi.
    Đám mây trắng ngùi ngùi đi mãi,
    Rặng phong xanh một dải sông sầu.
    Đêm nay ai đó, ai đâu?
    Chiếc thuyền để nhớ trên lầu trăng soi.
    Trăng thờ thẫn nơi người xa ngóng,
    Chốn đài gương tựa bóng thương ai.
    Trong rèm cuốn chẳng đi thôi,
    Trên bàn đập áo quét rồi lại ngay.
    Cùng nghe ngóng lúc nay chẳng thấy,
    Muốn theo trăng trôi chảy đến chàng.
    Hồng bay, ánh sáng không màng,
    Nước sâu cá quẫy chỉ càng vẩn tăm.
    Đêm nọ giấc trong đầm hoa rữa,
    Ai xa nhà xuân nửa còn chi!
    Nước sông trôi mãi xuân đi,
    Trăng tà lặn xuống bên kia cánh đầm.
    Vầng trăng lặn êm chìm khói bể,
    Đường bao xa non kệ sông Tương.
    Về trăng mấy kẻ thừa lương,
    Trăng chìm lay bóng đầy hàng cây sông.

    –Bản dịch của Trần Nhất Lang–

    Sông nối biển nước xuân lênh láng
    Ngọn triều dâng trăng sáng biển khơi
    Nước trôi muôn dặm trăng soi
    Sông xuân đâu chẳng sáng ngời ánh trăng.
    Sông uốn lượn quanh cồn hương ngát
    Trăng in hoa như tuyết trắng phơi
    Trên không nào rõ sương trôi
    Cát xa chẳng thấy bên doi trắng ngần.(1)
    Trời trong vắt sông xuân một sắc
    Tấm gương nga vằng vặc trên cao
    Ai người thấy được trăng đầu
    Trăng kia đã rọi người nào năm xưa?
    Người sinh mãi khai hoa chẳng tận
    Năm rồi năm trăng vẫn thế hoài
    Trăng sông soi sáng cho ai
    Trên sông một dải nước trôi theo dòng.
    Đám mây trắng bềnh bồng bay mãi
    Rặng phong xanh bến gợi mối sầu
    Thuyền ai đêm vắng về đâu
    Nhớ ai trăng rọi mái lầu tương tư.
    Trăng gác kia dường như thương xót
    Chiếu đài trang, soi khách phân ly
    Rèm châu cuốn cũng không đi
    Lau chầy đập áo, trăng về lại ngay.
    Mong tin vắng từng giây từng phút
    Muốn theo trăng tới sát bên chàng
    Nhạn bay không thể đem trăng
    Cá rồng lặn nhẩy thấy làn nước thôi
    Mơ đầm vắng hoa rơi mấy đóa
    Thương nửa xuân người chửa về nhà
    Nước trôi xuân lại sắp qua
    Trăng sông cũng lặn xế tà về tây.
    Trăng chìm lẫn sương dầy mặt biển
    Cách núi sông biền biệt xa khơi
    Cỡi trăng về được mấy người?
    Cây sông trăng lặn khôn nguôi mối tình.

    — Bản dịch của NguyễnTâmHàn —

    Hoa Trăng Đêm Sông Xuân

    Mặt biển sông ngang giữa tiết Xuân
    Trăng theo triều lớn nhú lên dần
    Ánh vàng vờn sóng xuôi ngàn dặm
    Sông đón trăng về cho thế nhân

    Cồn thơm bên dòng nước quanh co
    Hoa ngời như tuyết dưới trăng mơ
    Nhìn nguồn nước ngỡ sương không chuyển
    Cát trắng ven sông ánh nhạt mờ

    Sông xuân lờ lững giữa trời trong
    Ngời sáng trên sông bóng nguyệt hằng
    Ai người thấy trước vầng trăng nhỉ?
    Sáng tự bao giờ hỏi biết chăng?

    Người vẫn sinh đều cổ chí kim
    Sông trăng năm tháng thấy y nguyên
    Trăng chiếu nhà ai nào đâu biết
    Ngàn năm nước vẫn chẩy im lìm

    Kìa vầng mây trắng lửng lơ bay
    Phong đứng buồn thương kiếp đọa đầy
    Một mảnh buồm con đêm bọc gió
    Bên lầu ai ngóng …não nề thay

    Thương quá lầu trăng phải bồi hồi
    Đài gương trăng mãi tháng năm soi
    Đã cuốn rèm châu, trăng vẫn đó
    Kià trăng…dù đá đã lau rồi

    Vẫn ngắm trăng chung sao chẳng nghe
    Vào trăng mơ được dựa vai kề
    Hồng nhạn bay hoài trăng chẳng mất
    Cá rồng quẫy nhảy sóng li ti

    Đêm qua mơ thấy cánh hoa rơi
    Biền biệt xuân đi hết nửa rồi
    Người vẩn mù tăm chưa về lại
    Xuân tàn … trăng xế…nước trôi xuôi

    Trăng lặn bãi sông chếch trời Tây
    Mờ dần mặt bể phủ sương dầy
    Tiêu, Kiệt theo trăng bao người lại
    Tàn trăng run rẩy cả ngàn cây

    –Bản dịch của Đoàn Thanh Liêm–

    Đêm trăng và hoa trên sông xuân

    Sông xuân nước lớn đổ về khơi
    Trăng sáng triều cao vỗ khắp nơi
    Vạn dặm sóng vời trăng rực rỡ
    Sông tình lồng lộng ánh trăng soi
    Sông lơn khúc duỗi mơn cồn bãi
    Vi vu trời không sương mơ bay
    Mờ trông cát trắng ngàn sông trắng
    Trắng cả màu trăng đêm tinh khôi
    Vành vạnh trăng cao ngôi lẻ loi
    Bờ kia ai thấy trăng về sớm?
    Năm tháng mõi mòn trăng tỏ ai
    Đã bấy tang thương vùi thế cuộc
    Trăng nước triền miên mê mải thôi!
    Đâu biết sông soi trăng đến ai
    Chỉ thấy sông dài xua nước chảy
    Bên sông phong xanh sầu khôn nguôi
    Bơ vơ thuyền con đêm nay xuôi
    Lầu trăng gối chiếc ngùi mong nhớ
    Trăng vờn, ly phụ đuổi không rời
    Thương trăng vơ vẩn đài gương lạnh
    Phủi áo từ trăng, trăng cứ soi
    Thương ai tôi thấy người trong mộng
    Trăn trở lòng riêng lặng lẽ tôi
    Nguyện theo kịp bước hoa trăng sáng
    Thiếp bén chân chàng ta có đôi
    Bóng chim một thoáng vù qua mất
    Tăm cá vờn trăng quẫy nước chơi
    Đêm qua đầm vắng mơ hoa rơi
    Tiếc nửa đời xuân sắp tận rồi
    Nước sông tống biệt ngày son trẻ
    Đầm loang phiêu bạt bóng trăng vơi
    Thềm xưa rêu nhạt về chi nữa
    Kiệt Thạch, Tiêu Tương xa tít trời!
    Trăng nghiêng nằng nặng nong mù bể
    Ai nương trăng về thăm quê ai?
    Đầy sông ủ bóng cây sầu lặng,
    Lung linh trăng nước mắt nhoè cay.
    Xuân Giang Hoa Nguyệt Dạ
    Khách Đông Phương May 21, 2010
    Chào bạn,

    Tôi là người rất thích đọc thơ Đường, và cũng vỏ vẽ dịch đôi bài. Tôi xin góp một bản dịch mong được sự góp ý. Bản dịch này có một số đoạn tôi phải dựa vào bản dịch của đại lão thi sĩ Khương Hữu Dụng!

    Sông Xuân Đêm Hoa Trăng

    Sông liền biển lớn triều sông đẫy
    Biển dậy triều trăng lộng lẫy dâng
    Diễm ảo vời theo muôn dặm sóng
    Sông xuân chốn chốn sáng đầy trăng

    Quanh co sông lượn cồn hương ngát
    Trăng chiếu rừng hoa như tuyết giát
    Tầng không sương áp ngở không bay
    Bãi trắng cát phơi nhìn chẳng khác

    Trong vắt trời sông chẳng gợn mờ
    Trời sông vằng vặc một trăng mơ
    Bên sông ai đã đầu tiên thấy
    Trăng ấy bao giờ gọi ý thơ

    Người đời kiếp kiếp vần xoay mãi
    Trăng nước năm năm vẫn như vậy
    Trăng sông nào biết rọi vào ai?
    Chỉ thấy sông dài đưa nước chảy.

    Mây trắng một mình trôi mãi đâu
    Ngàn phong xanh bến chẳng vơi sầu.
    Đêm nay thuyền ghé nhà ai nhỉ
    Có nhớ lầu trăng có nhớ nhau!

    Thương chốn lầu cao trăng ngẩn ngơ
    Đài gương soi lẻ dáng ai chờ
    Cuốn rèm đuổi vẫn vùng vằng lại.
    Đập áo xua còn bẳng nhẳng trơ.

    Cùng ngắm, khôn cùng gởi tiếng thương!
    Ước được theo trăng đến rọi chàng.
    Nhạn chở tin hồng, trăng khó đảm!
    Cá chim nước bạc, sóng khôn đương!

    Đêm rồi nhàn rỗi mộng hoa rơi
    Xót nữa đời xuân lạc xứ người
    Nước cuốn xuân trôi xuân sắp hết
    Bờ Tây trăng đã xế kia rồi

    Chầm chậm trăng chìm trên biển quạnh
    Núi Kiệt sông Tương đường xa thẳm
    Nương trăng người hỡi nhớ về không
    Trăng lặn tình dâng cây bến đẫm

    Khách Đông Phương phỏng dịch

%d bloggers like this: