Năm 1976 sau khi ra trại Cà tót, tôi và đám bạn lục cúng được thả về một buổi chiều nắng vàng còn đọng trên cây Phượng vĩ trước sân trường  Nữ tiểu học , thằng nào cũng rách bươm tiều tụy trong bộ quần áo lính cũ của miền Nam ngày xưa thời oanh liệt.Tôi lê tấm thân tàn trên hè phố (không phải  Trăng tàn trên hè Phố) không muốn về nhà , khi tấm thân chỉ còn 49kg , nhìn vào tấm kính xe Gmc mặt tôi dài như mặt ngựa hàm răng cái to cái nhỏ vô trật tự của tôi giống như răng ngựa, tôi chán cái dung nhan mùa hạ của mình nền chờ đến tối mới về nhà, thì bên kia đường thằng bạn nối khố của tôi tên Đức tụi tôi hay nhạo là Đức cống chạy qua mừng rỡ nói -Mày mới được thả hả? Tôi ừ nhẹ nhũ thầm mẹ thằng bạn 30 tháng 4 này dở trò gì đây?

Tác giả Phan Nhật Bắc- ảnh thời trai trẻ

-Tao mới được ơn Bác và đảng thả ra nên về hôm nay, còn mày dạo này vào Đảng Đoàn chưa?

Nghe tôi nói móc hắn chửi đổng – Mẹ, tao bị vắt chanh bỏ vỏ, bị tên Tùng đen nhốt lò heo một tháng, rồi cho ra rìa,thôi tao mày vô quán bia Quốc doanh làm vài ve, bạn mình cùng lớp thằng Ngọc đang làm Thủ trưởng hàng bia bọt quốc doanh vào uống khỏi cần giấy giới thiệu của cơ quan.

Thằng Ngọc vẫn cái răng khểnh ngày xưa cười chào đón nói -Tao tưởng mày làm mồi cho Hà bá hay vù qua Mẽo rồi sao còn đây L.?

-Tao vừa ra khỏi Lò cà tót, còn mạng gặp bạn bè là vui rồi.

 Hai thằng lảo đảo ra về như lên đồng, chân đi không vững trên con đường Gia Long được đổi thành Nguyễn Huệ, chắc ông Gia Long dưới suối vàng buồn lắm vì bị kẻ thù đoạt mất giang sang rồi tên đường, sự đời lắm trớ trêu, mà thân tôi hàng triệu người dân miền Nam có khác gì đâu?

Đức lên tiếng – Mày tính làm gì để nuôi cái mồm ? Tôi nói chắc ăn bám ông già và em gái. -Mày xin vào bệnh viện Phan Thiết làm lại . -Chưa chắc chúng nhận tao,bác sĩ và trợ y Ngụy nhiều như lá cây. -Hay tao với mày đi Nha trang tìm Trầm?

Tôi về đến nhà căn nhà tối đen với ánh đèn dầu leo lét tỏa ánh sáng yếu ớt,từ khe cửa Ba tôi vẫn còn thức ,không lên tiếng tôi mở cửa hàng rào .

Ba tôi nhỗm dậy tưởng ăn trộm ông chụp cây gậy nơi đầu giường xuống tấn chực phang tôi.

Tôi mắc cười, có hơi men tôi cũng xuống tấn dợt bài quyền Lão mai , vừa đi quyền vừa đọc thiệu Lão mai độc thọ, nhứt chi sanh, lưỡng túc khinh khinh tấn bộ quyền.

-Vừa dứt câu ông già tôi buông cây gậy ôm tôi khóc.

-Sao con thảm như vầy?

Hai cha con tôi ra sân, tôi nhào vào lòng ông cảm thấy một hơi ấm tình phụ tử mà tôi hiếm khi nhận được từ nơi ông. Ông vừa là cha vừa là mẹ khi tôi mất mẹ tôi lúc lên hai.

-Ba, Mẹ kế đâu rồi?

-Ông chợt thở ra một hơi dài rồi nói- Bả theo con trai của bả ra Bắc rồi, thằng T. tập kết về xin nuôi Mẹ nó.

Căn nhà chẳng còn gì tiếng tắc kè trên cây Bần vang lên não nùng. Tôi lăn ra thềm ngủ không biết trời trăng vì bia đã thấm.

Sáng bét ra tôi vẫn ngủ co ro như con sâu trong tổ ấm, trên người cái mền nhà binh lâu không giặt hôi hám, đắp lên khi nào chẳng hay.

-Tôi choàng dậy quýnh quáng tưởng còn trong trại giam chạy ra sân tập họp, chợt khựng lại nhớ ra mình được thả.

Ngoài đầu ngỏ, bạn tôi là thằng Đức lấp ló ra hiệu, nó sợ chạm mặt ông già tôi vì tội phản bội. – Đi uống cafe rồi bàn chuyện tìm Trầm.

Quán Cò Bá nhộn nhịp toàn dân Ngụy đầy đủ anh hùng hảo hán, chế độ cũ, toàn lính thứ dữ ngày xưa đã thả ra khỏi chuồng, đang mài nanh vuốt muốn làm chuyện động Trời.

Tôi im lặng vì mình là ông thuốc đỏ chẳng biết binh pháp hay quân sự nên không tham gia.

-Đức mày nói tiếp vụ tìm Trầm và kế hoạch ra sao?

-Ông chú tao ngoài Ninh hòa ,trúng mấy mối Trầm khá lắm ông dấu chuyện này ,vào thăm Ba tao tiền bạc đầy túi mua chiếc Honda nhờ tao xoáy nòng và xú bắp vì Phan thiết xe rẻ hơn vài chục đồng.

(Tiền mới 1 đồng VC ăn 500 đồng miền Nam)

-Ổng nói muốn kiếm tiền thì theo, ổng cần thêm ba tay lính cũ đi rừng giỏi địa hình Khánh hòa.

Nghe tên Khánh hòa, tôi chợt nhớ câu Ba tôi thường nói “Cọp Khánh hòa ma Bình thuận”, nên hơi ngán.

Tôi chẳng có công việc gì làm, nhìn nồi cơm trộn Bo bo mà ngán nuốt không vô vừa mới ra khỏi tù tôi đã nhiễm mùi tư bản,đòi ăn cơm trắng, mà muốn ăn phải lăn vô bếp phải có tiền, nghe hơi Trầm hơi tiền tôi lưỡng lự phiêu lưu một chuyến xem sao.Nhưng điều quan trọng là kiếm 30 chục đồng ra Nha trang.

Về nhà lòng tôi ngổn ngang trăm mối, Ba tôi nhìn thấy là biết ngay thằng quý tử của ông muốn gì.

-Mới ra khỏi lò Cải tạo mày chưa sợ sao mà tính chuyện gì vậy con? Có động Trời không ?

-Con và mấy đứa bạn tính ra Khánh hòa tìm Trầm.

-Con tưởng dễ ăn như hái me sao mày?

-Ba, con thử đi một chuyến xem sao, biết đâu Trời thương có tiền chi tiêu, khổ qua ăn cơm độn hoài ngán quá, ăn ở không núi cũng lở.

-Con lấy đâu ra Ngải mà ngậm,Bùa Ngải phải linh. Đời Ba cũng bôn ba nơi rừng thiêng nước độc lúc đi làm cầu xe lửa cho Pháp. Phải tìm cho được miếng da con tê giác để chống lam sơn chướng khí, sốt rét. Mà cán bộ cấp ủy Việt minh mới có được do Tàu cộng viện trợ. Thuốc men chống sốt bây giờ khan hiếm tụi nó  ăn cướp đem về Bắc hết , nếu có cũng hết hạn hay thuốc dỏm. Ba còn cái sừng tê giác trong hũ gạo,nếu cần con mang theo.

Tôi không ngờ ông già tôi lại cũng tán thành việc phiêu lưu này, nên nói. -Ba tìm giúp con củ Ngải còn chuyện ếm bùa khỏi cần.

-Ừ để tao lo.

Tôi và bạn tôi lo kiếm tiền cho đủ mỗi đứa ba chục đồng thời bây giờ, tôi thì dễ, cắt một rẻo vàng là bán đủ số, thằng Đức tìm bở hơi tai mới được 20 chục , tôi đi xe lửa vào Sài gòn, để tìm thằng bạn, lúc này đường xe lửa đã được tu bổ và chạy từ Phan thiết đến Sài gòn, ngày hai chuyến, trên chuyến xe toàn dân buôn cá hấp,hành lý nhộn nhịp, mấy ông già bạn Ba tôi ngày xưa bây giờ khoác lên mình áo quần bộ đội buôn nước mắm, gặp ông tôi ngó lơ không muốn chào, thời thế thay đổi con người phải biến dạng như kỳ nhông đổi màu để mà sống, hai bên đường dấu vết chiến tranh vẫn còn, cũng con đường này anh em tôi đi bụi trên chuyến xe lửa đầu máy hơi nước năm nào hiện lên trong tâm trí, anh Tám người rủ tôi đi bụi đã chết, tiền tử Ba tôi chưa lãnh được thì đứt phim. Giòng nước mắt bất chợt rơi trên má tôi lúc nào không hay. Từ khi Bắc quân đến, nấm khăn tang trải dài trên từng cánh rừng, từng con đường mà tôi đi hôm nay vẫn vương vãi xác người bên cạnh chiếc xe Tank của cả hai khối Tự do và Cộng sản,từ ga Sông phan, Suối kiết,Dầu dây, tù Cải tạo vẫn còn họ đứng nhìn đoàn xe lửa đi qua không dám vẫy tay.Tôi cố gắng tìm một khuôn mặt quen thuộc nhưng xa quá, họ đang cắt tranh, bánh trái được quăng xuống từ các em bé nghèo đói, buồn trên xe lửa và các bà mẹ già nua nước mắt lưng tròng, tôi quay đi, không muốn nhìn các đàn anh của tôi đang khom lưng lao động trên cánh đồng cỏ tranh dưới mặt trời đổ lửa của buổi trưa hè, tiếng bánh xe nghiến trên đường sắt như một tiếng than thở dài cho kiếp người chiến bại.

Đến ga Cống bà Xếp tôi xuống xe tìm đến đường Hoàng Đạo nhà thằng bạn Biệt kích, thì tên đường thay đổi, nhưng tôi cũng tìm ra hắn ngồi đầu ngỏ với ly bia hơi sủi bọt, hắn mùng rỡ,-Trời tao tưởng mày không tìm tao.

Tôi làm thinh nhìn thằng bạn cũng vừa ra khỏi lò Cải tạo,mắt đỏ ngầu, nỗi uất hờn hằn lên khuôn mặt chai lì , “Bóng ma biên giới” giờ đây đầy men bia trong máu. -Mày biết không giờ thứ 25 tao còn trong rừng Lá… – Thôi dẹp chuyện đó lại tao có việc làm hơi mạo hiểm. Muốn đi tìm Trầm không?

Tôi thuyết phục thằng bạn cùng trường TSQ cùng lớp đồng ý. Nó phổi bò nóng tánh dễ bị khích tướng, tôi cũng phổi bò nóng tính, nhưng mưu mô xảo quyệt, một Tào Tháo trong đám bạn bè, bất cứ chuyện gì tụi nó cũng nhờ tôi góp ý, có nhiều thằng ghét tôi thậm tệ, nhưng rồi cũng phục tùng.Tôi ăn đồng chia đều nhiều khi tôi nhịn ăn cho bạn bè tối ngủ đói meo, trong tù Cải tạo k