Tôi trở về ở những ngày cha sắp mất. Mấy lần nhìn người gượng ngồi trên chiếc xe lăn như thể còn có mặt trên cõi đời nầy. Tôi không nghĩ hình ảnh cha cuối đời như thế đó. Trên gương mặt già nua, đôi mắt sâu lõm, vầng trán rộng. Tôi không nhận ra người họa sĩ tài ba một thời. Lúc anh em tôi bỏ đi, đồng tình với mẹ, cha không như thế đó. Chuyện ngày trước, còn bây giờ. Một giai đoạn ở nửa phận người, một chuyện tình chỉ như bức tranh còn lại trên tường. Một con mắt khép, về cuộc tình mong manh khó hiểu, nhưng chân thật ở cuối đời. Có phải là niềm hạnh phúc bất chợt người đã lựa chọn, hay chính nghệ thuật một đời gắn bó, đã tạo nên những oan khiên đổ vỡ trên phần số muộn, trong cuộc tình không thứ tha ở gia đình tôi.

Lần đó, mẹ không trở về, chỉ có mấy anh em chúng tôi, kể cả phút lâm chung của người, mẹ cũng không quên quyền trả thù lần cuối.

Bên tách càphê như một thói quen, người cầm tay tôi. Bao năm qua từ ngày lớn khôn tôi mới gặp lại lần cảm giác đó. Nó thôi thúc từ mối phụ tử tình thâm, từ những kỷ niệm đằm thắm ở những ngày ấu thơ, biết gọi tiếng cha đòi ẵm bồng, biết phản kháng và bước ra cõi đời bay nhảy. Tôi không cầm được giọt nước mắt. Nó lặng lẽ từ nỗi uất ức, từ một tình thương dấu kín trong lòng. Ông nói.

-Cha không biết phải nói sao.

Tôi trấn an.

-Con không nghĩ gì hết

Không để ý đến câu trả lời. Ông nói.

– Không ai nghĩ một ngày gia đình chúng ta phải xa cách thế nầy.

– Chuyện đã vậy, là đàn ông con hiểu.

– Đến cuối đời cha ân hận gây thêm mối oan khiên khó gỡ.

– Không có cô ta, thì ai lo cho cha ở ngày tháng nầy.

– Cha tự hỏi. Tại sao mình làm vậy.

– Rồi bây giờ cha thấy sao?

Không ai biết được những gì sẽ tới, có nghĩ suy nhưng lại sống trong thử thách chính mình. Người thở dài. Tiếng thở dài như một định mệnh dành sẵn. Cho đến lúc người cần tiểu tiện. Tôi chưa kịp phản ứng, chừng đó cô nàng xuất hiện. Để tôi làm cho. Nàng nói và mau mắn dành lấy như một bổn phận quen thuộc. Dù đã chuẩn bị sẵn tâm lý. Tôi vẫn thấy bất ngờ và lúng túng. Phía sau lưng nàng, tôi cảm giác có con mắt ngó lui, chừng như quen thuộc mà xa lạ. Tôi định gọi một tiếng Thùy Dương, nhưng kịp dừng lại.

Lúc nầy tôi không biết lời chào hỏi từ một danh xưng nào. Một cô gái, một người đàn bà trẻ sống kề cận bên cha. Thật sự nàng không có lỗi gì hết. Tôi đã đưa nàng về học vẽ, gặp cha tôi, người thầy. Trước mặt tôi, bức tranh dở dang chừng như có hai người vẽ chung. Tranh với một màu đen thẫm bao một con mắt khép. Ở dưới là hình ảnh một người đàn ông mờ nhạt. So với mấy bức ưng ý trên tường. Có phải ông đang vẽ chính mình? Hội họa nói dùm tiếng nói của người họa sĩ tài hoa trên cả hai lãnh vực nghệ thuật và tình yêu muộn? Cho đến những ngày cuối tôi mới nghe được lời tâm tình của người trong cuộc. Có thể bạn, đọc đến những giòng nầy hay ngồi đây dự khán cũng nghe điều đó. Tiếng nói từ màu sắc, từ tâm tình của một người nữ và người đàn ông. Cha tôi. Câu chuyện về người nói lại một thời sau, trước.

***

Thật ra trong chốn riêng tư có những điều khó nói thật. Tôi phải chấm phá gam màu nào đầu tiên trên khung vải bố nầy. Bắt đầu từ đâu với tình yêu. Có thể gọi là tình yêu được không. Ở đó những lãng mạn nhạt nhòa, nhưng thật rõ nét với hình tượng nầy. Một người cha như tôi, sao phải xảy ra cớ sự nầy. Có phải là thiên đường mù, hay chính tôi trong câu chuyện người ăn xin mù ngồi đó. Cái nơi chốn quen thuộc mỗi ngày, ngồi ngoài hiên đường uống cà phê đón gió. Có khác chăng chuyện người ngồi đó, van lấy cuộc đời, chờ ông đi qua bà đi lại. Tờ giấy bạc rơi xuống. Anh nhặt để vào thau. Có tiếng hỏi.

-Thế ông không mù à?

-Thưa không.

– Vậy ông ngồi đây làm gì?

-Tôi ngồi giữ chỗ dùm ông bạn.

– Thế ông mu mỗi ngày xin tiền đâu?

– Thưa, ông ấy đi coi chiếu bóng.

– Anh nói giỡn hả? Vậy là không mù à?

– Ai biết, anh ấy có cho mình mù đâu

– Thế thì ngồi đây làm gì?

– Tôi chỉ ngồi đây, có mở lấy câu nào.

Người đến người đi, việc qua việ