Thắm Nguyễn

Cái thư hoàn toàn chẳng bao giờ ngờ tới, đến trong buổi chiều cuối năm, khiến tôi sững người suốt cả mấy ngày. Gần như đã hơn hai mươi năm, tôi mới nhìn thấy lại những hàng chữ mỏng nét nhưng cứng cáp, và đều đặn ấy. Cái thư, của dì Thuyền. Cái thư viết trên giấy màu vàng nhạt, với những đường hoa văn thanh tú, làm nổi bật màu mực đen tuyền cùng những dấu chấm câu, ngắt đoạn rõ ràng. Ở cuối thư, vẫn bay bướm một chữ ký dài. Vẫn lạ thường hai giòng tái bút chẳng hề có chút gì liên quan đến nội dung phía trên, “dì có trồng trong nhà hai chậu dâm bụt, màu vàng, và màu đỏ. Cây đang độ ra hoa. Lớn kinh khủng. Mát rượi cả mắt. Ngự xuống đây, dì cho coi”.

Lá thư của dì Thuyền. Văn chương chữ nghĩa của dì Thuyền. Phong cách của dì Thuyền. Hoàn toàn chẳng hề thay đổi. Hoàn toàn chẳng giống bất cứ người nào tôi từng gặp gỡ, từng quen biết trong đời. Lá thư làm tôi đã phải lật đi lật lại nhiều lần. Săm soi nhiều lần. Ðọc tới đọc lui nhiều lần. Nhưng cuối cùng, vẫn ngỡ mình nằm mơ.

Dì Thuyền viết, “chỗ Ngự ở cách chỗ dì năm trăm cây số. Ðoạn đường có thể gọi là hơi xa. Nhưng mà dì biết chắc chắn, chẳng bao giờ là ngăn sông cách núi, là cản trở, là chướng ngại cho Ngự, vì Ngự biết, dì luôn chờ Ngự ở nơi này. Dì đã dọn dẹp một căn phòng, cửa sổ quay về phía mặt trời mọc như Ngự vẫn thích ngày xưa. Ðã soạn sẵn một chỗ, để Ngự có thể nghe chim hót vào buổi sáng, ngó lá hoa khép cánh vào buổi chiều. Ngự xuống, dì sẽ dẫn Ngự đi thăm hồ. Ngũ hồ. Mùa này còn lạnh ghê lắm đó Ngự. Nhưng dì nghĩ chắc khung cảnh này không khác trời mơ của Ngự ngày xưa mấy đâu. Xuống, tha hồ cho Ngự mơ mộng. Xuống, dì nấu cho Ngự ăn mấy bữa. Ngự thích cá chiên sả ớt phải không? Lâu rồi dì không làm, nhưng chắc chắn sẽ không dở đâu, cam đoan với Ngự đó. Xuống, nghe Ngự?”. Và rồi dì chấm dứt lá thư, một cách hết sức đột ngột, “thăm Ngự. Nhớ Ngự dễ sợ”.

o O o

Chưa đi, tôi đã mơ. Ðúng ra, tôi bềnh bồng giữa mộng và thực. Mơ và tỉnh. Mặt tôi cứ nóng ran lên, người cứ bồn chồn và hơi thở cứ như không thoát nổi khỏi cuống họng cách bình thường khi nghĩ tới dì. Tôi lao chao giống một chiếc lá trong cơn gió xoay chiều. Giống hệt như bao nhiêu năm đã thấp tha thấp thỏm, lòng chẳng hề yên, cũng chẳng thể tịnh, không biết dì đã trôi dạt về đâu, tọa vị phương trời nào.

Nhưng thật tình, có lúc tôi đã định bụng sẽ lơ luôn, sẽ không trả lời, coi như chẳng nhận được một lá thư nào của dì. Tuy nhiên cuối cùng, không chịu nổi, tôi đành sắp xếp ngày giờ nghỉ, đành vội vã viết cho dì dăm ba hàng, báo cho biết ngày tôi tới, rồi ra mua vé khứ hồi khăn gói xuống miền Nam, mà không hề thắc mắc tại sao dì lại có được địa chỉ tôi một cách chính xác như thế.

Tôi đi, như với hư ảo, với mộng mị. Nhà dì Thuyền nằm trên ngọn đồi nhỏ, lượn quanh dưới chân đồi là một giòng suối nước chảy trong vắt. Trời bắt đầu chớm sang Xuân, tuyết hết còn đóng ụ trắng xóa ven bờ như tôi tưởng, mà đã phủ đầy những mảng rêu non. Giữa giòng đã lăn tăn nhiều cơn sóng nhỏ, lờ lững vài cụm rong màu xanh lục đậm, vài chiếc lá vàng trôi nhẹ tựa những con thuyền tí hon lênh đênh trên sóng. Dăm ba con cá hương, mình lốm đốm màu hồng nhạt, quẫy đuôi quanh những vũng nước cạn. Thỉnh thoảng đây đó vắt ngang con suối, hai ba chiếc cầu gỗ cũ kỹ, mươi nhánh cây già đang độ đơm hoa, trổ lộc, nghiêng bóng, soi mình xuống mặt nước. Khuất sau rặng dương, thấp thoáng vài mái ngói, vài bức tường bằng gỗ sồi của những ngôi nhà nghỉ cuối tuần, vài đống củi thông dành để sưởi cho mùa đông, vài đóa tulip nở sớm, vài bụi trúc Á châu lạc lõng vàng lá. Một phần trục quay của bánh xe nước thủy điện được xây dựng từ trước thời Ðệ nhất thế chiến, ẩn hiện sau hàng phong lá đỏ năm cánh nhìn xa trông như vòng đu quay khổng lồ của đoàn xiếc.

Căn nhà, lẫn khung cảnh ở chung quanh đều đẹp hơn tôi có thể tưởng tượng rất nhiều. Khứu giác tôi sực nức mùi thơm của lá, mùi hăng hắc của gỗ, mùi nồng ẩm của đất, cùng mùi ngai ngái của rong rêu. Có lúc, tôi đã tưởng như mình đang đứng trước một bức tranh cổ của thế kỷ trước với những màu sắc vàng, nâu và hồng nhạt pha lẫn lộn vào nhau. Có khi tôi lại ngỡ mình đang rơi rớt vào một cơn mơ nào đó, huyễn hoặc. Một cơn mơ tiếp theo những cơn mộng du hư hư ảo ảo, bàng hoàng ma quái từ lúc nhận ra những nét chữ của dì Thuyền trên phong thư. Và cũng có lúc tôi lại mường tượng mình ngồi trong một rạp ciné đang trình chiếu những đoạn phim cũ kỹ, xưa