Nhớ về quá khứ gian lao để biết yêu quý hiện tại với tất cả những gì chúng ta đang có -– Một triết gia Tây phương –

Đi kháng chiến :

Cha tôi sinh trưởng tại một làng, mà cũng là Phố Huyện Tiên Lãng, thuộc Tỉnh Kiến An. Kiến An sau này sát nhập vào Hải Phòng thành liên tỉnh Hải Phòng – Kiến An. Thế hệ của Cha tôi cũng nhiều gian truân, điêu đứng không khác nhiều so với thế hệ của chính tôi . Cụ cho tôi ra thành phố Hải Phòng theo học bậc Trung Học dù rằng điều đó rất tốn kém đối với gia đình, nhưng với sự góp ý của Anh tôi , hơn tôi chừng 6, 7 tuổi, cũng đã từng ra Hải Phòng theo học nhiều năm.. Cụ cho rằng: thời nào cũng vậy, có học một chút, cuộc đời sẽ tốt đẹp hơn…

Cuộc chiến Pháp -Việt nổ ra bắt đầu từ Hải Phòng, vào tháng 11-1946, trong khi chúng tôi đang ngồi trong lớp. Học sinh được lệnh ra về,

– Làng quê xưa –

tránh những đường lớn, có thể là nơi quân đội 2 bên giao tranh dữ dội…Bà con quen thân ở Hải Phòng chạy loạn, kéo về nhà Cha Mẹ tôi đông quá….Với tuổi thiếu niên, nhưng đã ý thức được bổn phận của một công dân đối với Tổ Quốc lúc lâm nguy, tôi xin phép Cha Mẹ lên đường, theo các bậc đàn anh, trong đó có anh tôi, kháng chiến chống Pháp xâm lược, tùy theo khả năng và sức lực của mình. Cha Mẹ, chị và các em tôi gạt nước mắt để tôi ra đi….

Hai lần bị Pháp bắt:

  • Lần đầu năm 1949 : lúc 18 tuổi, tôi đang công tác tại văn phòng Huyện Ủy Tiên Lãng, đóng trên lãnh thổ

tỉnh Thái Bình, do bị càn quét liên tục, phải di chuyển khắp nơi tìm sự an toàn, thì bị quân đội Pháp bắt trong một cuộc hành quân tảo thanh, càn quét một vùng của Huyện Thụy Anh. Với cái đầu óc của…nhà quân sự “ dỏm “, tôi nghĩ trong bụng : mình cứ băng qua cái cầu tre lắt lẻo trên con sông nhỏ kia thì sĩ quan Pháp nào nó ngu cho quân …lò dò trên cái cầu tre kiểu đó để cho bộ đội cộng sản…sơi tái dễ dàng quá hay sao….Đâu có ngờ, sau này khi bị bắt rồi, tôi mới thấy và hiếu : viên Trung úy Pháp chỉ huy trung đội ( section ) hành quân theo mặt này cùng với 2 trung đội nữa tiến vào khu vực theo 3 ngả khác nhau. Viên sĩ quan Pháp đeo lủng lẳng nơi cổ 1 cặp ống nhòm ( binoculars ) thì ông ta thấy rõ tụi tôi băng qua cầu, sang cánh đồng lúa chín vàng, rồi chui vào núp trong đó. Trước khi hành quân, ông ta đã được tin tình báo cho biết khu vực này chẳng có bộ đội, dân quân, du kích chi cả cho nên quân lính của ông ta muốn đi đâu cũng chẳng sợ chi ai. Tôi bị bắt từ trong ruộng lúa vàng, hồi đó cao ngang thắt lưng, khi 1 người lính Việt Nam chĩa khẩu súng MAS – 36 hô to : giơ tay, đi lên… Cậu lính này dẫn tôi tới chỗ viên Trung úy Pháp. Ông ta bảo tôi mở cái túi vải đeo trên lưng. Khi thấy chỉ có vài cái quần áo với mấy cuốn sách, xấp vở, ông ta cầm lấy coi…Thấy chỉ là mấy cuồn sách d